Aktualności
Open Panel

PROW 4.2 Przetwórstwo - Nasze Realizacje

PROW 3.2 Reklama i Promocja - Nasze Realizacje

images/banners/dotacje/europe1.jpg
W obecnie dostępnych programach unijnych niewiele jest możliwości wsparcia działań promocyjnych i reklamowych. To jakże istotne zadanie dla prawidłowego funkcjonowania biznesu spożywczego traktowane jest raczej jako zadanie własne lub oparte na środkach krajowych. Dlatego też jedna z niewielu, ciekawych możliwości uzyskania wsparcia UE wymaga bliższego omówienia.

Dla kogo wsparcie?
Działanie 3.2 „Wsparcie działań informacyjnych i promocyjnych realizowanych przez grupy producentów na rynku wewnętrznym” w ramach nowego PROW, pomimo dosyć zawiłego tytułu, jest chyba najbardziej atrakcyjnym środkiem wsparcia sprzedaży skierowanym do firm przetwórstwa spożywczego działających w formie spółdzielni lub grupie podmiotów (np. konsorcjum).


Wsparcie przysługuje podmiotom:

  • której został nadany numer w centralnym rejestrze przedsiębiorców – Agencja Rynku Rolnego,
  • której został nadany numer identyfikacyjny (krajowy system ewidencji) producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności – Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
  • która składa się co najmniej z dwóch członków, wytwarzających produkty rolne lub środki spożywcze przeznaczone bezpośrednio lub po przetworzeniu do spożycia przez ludzi;
  • której członkowie niewytwarzający produktów w ramach systemów jakości, stanowią nie więcej niż 20% liczby członków tej grupy,
  • jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma formę spółdzielni, która wytwarza lub której członkowie wytwarzają produkty rolne lub środki spożywcze. Systemy jakości podlegające pomocy to:
  • Systemy unijne:
    • ChNP chronione nazwy pochodzenia,
    • ChOG – chronione oznaczenia geograficzne,
    • GTS – gwarantowana tradycyjna specjalność,

a także dla systemu ochrony nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych wyrobów winiarskich oraz rolnictwo ekologiczne.

  • Systemy krajowe
    • IP – Integrowana produkcja,
    • JT – Jakość i Tradycja,
    • QMP,
    • PQS,
    • QAFP,
    • tuszki, elementy i mięso z kurczaka i młodej polskiej gęsi owsianej,
    • kulinarne mięso wieprzowe.

Praktycznie branży mleczarskiej oprócz systemów unijnych dotyczy tylko uczestnictwo w Krajowym Systemie Jakości – „Jakość i Tradycja”.

Potrzebna izba
Warunkiem uczestnictwa w omawianym programie pomocowym jest certyfikat wydany przez Polską Izbę Produktu Regionalnego i Lokalnego. Jest to organizacja zrzeszająca producentów, której rolą jest zbudować wspólnie z administracją rządową i samorządową polski system dla produktów tradycyjnych, regionalnych i lokalnych na wzór krajów Unii.
Wśród najważniejszych zadań należy wymienić konieczność dotarcia do świadomości producentów żywności, przetwórców, instytucji kontrolnych, samorządów, Dotacje w praktyce Reklama i promocja w PROW Wiesław Wasilewski W obecnie dostępnych programach unijnych niewiele jest możliwości wsparcia działań promocyjnych i reklamowych. To jakże istotne zadanie dla prawidłowego funkcjonowania biznesu spożywczego traktowane jest raczej jako zadanie własne lub oparte na środkach krajowych. Dlatego też jedna z niewielu, ciekawych możliwości uzyskania wsparcia UE wymaga bliższego omówienia. przegląd mleczarski 2/2017 FINANSE 29 konsumentów poprzez identyfikację produktów, których istnienia powszechnie się nie dostrzega mimo, że są one wytwarzane zgodnie z wielowiekową tradycją, na przykład na potrzeby gospodarstw domowych, a nie są produkowane i sprzedawane na większą skalę, przez co nie mają znaczenia gospodarczego.
Produkty tradycyjne i regionalne to nie patenty czy znaki towarowe, to system ochrony specyficznej jakości i marki.
Polska posiada ogromne potencjalne możliwości wytwarzania takich produktów ze względu na tradycyjne rolnictwo, rodzinne gospodarstwa rolne, dużą ilość siły roboczej na obszarach wiejskich, czyste środowisko naturalne.
Powstanie Izby było inicjatywą społeczną z 2001 roku, a sformalizowana została w 2014 roku. Początkowo opierano się głównie na laureatach konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo”. Pierwszym prezesem Izby został Grzegorz Russak, znawca kuchni myśliwskiej, a przewodniczącym Rady Izby – Henryk Wujec. W zarządzie zasiadali także znani dziennikarze: Izabella Byszewska, Marek Gąsiorowski, Jan Zwoliński. W organach Izby nie brakuje reprezentacji mleczarzy, a produkty tej branży traktowane są jako oddzielna kategoria: „Mleko, nabiał i przetwory mleczne”.
Obecnie w Izbie zrzeszonych jest ponad 200 członków. Funkcjonują trzy regionalne oddziały rejestrowe: wielkopolski, świętokrzyski i lubelski oraz trzy oddzia- ły nieformalne: w woj. zachodniopomorskim, łódzkim i podkarpackim.

„Jakość i Tradycja”
Decyzją z dnia 12 czerwca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał system „Jakość Tradycja” za pierwszy krajowy system jakości Produkty tradycyjne żywności. System jest notyfikowany przez Komisję Europejską, a jego uczestnicy mogą korzystać ze środków PROW. Program służy głównie wyróżnianiu produktów żywnościowych wysokiej jakości wynikające z ich tradycyjnego charakteru (udokumentowanie co najmniej 50 letniej historii jego wytwarzania), posiadające szczególną jakość, reputację lub inne cechy odróżniające je od innych należących do tej samej kategorii.
Producent deklaruje zachowanie wyższych standardów produkcyjnych lub wyjątkowych cech produktów.
Przed dopuszczeniem do uczestnictwa w systemie produkt podlega szczegółowej weryfikacji zgodnie z Regulaminem Znaku, który zoprodustał przyjęty przez Urząd Patentowy RP pod numerem Z-307821 i chroniony zgodnie z prawem własności przemysłowej jako znak wspólny gwarancyjny.
Producenci są zobowiązani do posiadania certyfikatu zgodności, potwierdzającego wytwarzanie produktu zgodnie ze specyfikacją. Używający znaku jakościowego „Jakość Tradycja” będący w Systemie Jakości Żywności powinni poddawać swoje produkty kontroli, której celem jest zagwarantowanie, że stosowana metoda wytwarzania jest zgodna z metodą deklarowaną we wniosku. Wyboru jednostki kontrolnej dokonują sami producenci. Kontroli tej nie należy mylić z kontrolą urzędową gwarantującą bezpieczeństwo żywności dokonywaną przez odpowiednie służby weterynaryjne lub sanitarne.
Do systemu mogą przystąpić wszyscy rolnicy, producenci rolni, przetwórcy w kraju i za granicą, członkowie Izby i nienależący do niej.
Jedynym kryterium przyjęcia do systemu produktu jest jego jakość.
Nie można odmówić, bez ważnych powodów, prawa używania znaku przedsiębiorcom, którzy spełniają kryteria określone w regulaminie. Uczestnictwo w systemie potwierdzania jakości żywności jest dobrowolne.
Używający go producenci są zobowiązani do określenia częstotliwości i zakresu kontroli oraz prowadzenia dokumentacji mającej na celu zapewnienie pełnej identyfikowalności produktu.
Pomysł utworzenia systemu pojawił się w 2005 roku, a administrowanie nim powierzono Polskiej Izbie Produktu Tradycyjnego i Lokalnego.
Obecnie w systemie zostało zarejestrowanych ponad 220 produktów, z czego bardzo znacząca część to produkty wytwarzane przez członków Izby.

Pomoc dla przetwórców
Pomoc dla przetwórców realizowana jest poprzez Działanie 3.2 „Wsparcie działań informacyjnych i promocyjnych realizowanych przez grupy producentów na rynku wewnętrznym”.
Do podstawy pomocy zalicza się koszty:
1. reklamy w mediach, w szczególności w telewizji, radiu lub prasie,
2. promocji w punktach sprzedaży,
3. przygotowania stoisk,
4. przygotowania materiałów reklamowych, przegląd mleczarski 2/2017 30 FINANSE
5. udziału w pokazach, wystawach lub targach,
6. organizacji szkoleń lub konferencji,
7. przygotowania lub administrowania stroną internetową,
8. najmu powierzchni reklamowej,
9. publikacji, broszur, ulotek, plakatów, zaproszeń lub innych materiałów reklamowych,
10. wynagrodzenia dostawców towarów lub usług realizowanych przez podmioty niebędące członkami grupy,
11. najmu środków trwałych albo amortyzacji zakupionych środków trwałych, w przypadku gdy zakup jest bardziej opłacalny lub najem jest niemożliwy,
12. poniesione poza siedzibą koszty podróży, zakwaterowania i wyżywienia,
13. wytworzenia bezpośrednio produktów rolnych lub środków spożywczych do degustacji w ramach realizowanej operacji, z wyłączeniem kosztu marży,
14. tłumaczeń, których wykonanie jest niezbędne,
15. podatku od towarów i usług (VAT) – na określonych zasadach.
W programie obowiązuje lista rankingowa według następującej punktacji:
a. Ilości kanałów przekazu: za każdy z kanałów przekazu – 1 punkt, max. 5.
b. zasięgu terytorialnego działań informacyjno-promocyjnych realizowanych:

  • wyłącznie na obszarze jednego województwa poło- żonego na terytorium RP – 1 punkt,
  • na obszarze co najmniej dwóch województw poło- żonych na terytorium RP – 3 punkty,
  • na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej wykraczającym poza terytorium RP – 5 punktów;

c. brak uzyskania przez podmiot oraz przez jego członków wsparcia w ramach działania „Działania informacyjne i promocyjne” objętego PROW na lata 2007– 2013 – 3 punkty;
d. podmiot składa się wyłącznie z producentów produktów rolnych lub środków spożywczych wytwarzanych w ramach systemów jakości – 3 punkty.
W przypadku, gdy przyznano taką samą liczbę punktów (ale nie mniej niż 5), o kolejności przyznania pomocy decyduje liczba planowanych kanałów przekazu, począwszy od największej, a dalej kwota wnioskowanej pomocy, przy czym pierwszeństwo ma wniosek z niższą wnioskowaną kwotą pomocy.
Kampania reklamowo-promocyjna może trwać nie dłużej niż dwa lata i może być realizowana maksymalnie w ośmiu etapach oraz nie może dotyczyć „brendów” i marek własnych.
Ustawodawca dzieli kampanię na 10 kanałów przekazu:

  • telewizja,
  • radio,
  • Internet,
  • prasa,
  • marketing bezpośredni,
  • udział w targach,
  • pokazy,
  • degustacje,
  • publikacje,
  • inne.

Obsługą wniosków obecnie zajmuje się Agencja Rynku Rolnego, a po jej planowanej likwidacji od połowy 2017 roku nowo powstały Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, płatności ma realizować ARiMR posiadający odpowiednią autoryzację.
Maksymalna wartość kosztów kwalifikowanych to 2,5 mln PLN netto, a dotacja wynosi 70%, czyli do kwoty 1 750 000,00 PLN dla jednego podmiotu lub Konsorcjum.
Zaplanowany budżet tego Działania w tym rozdaniu to 15 mln EURO, co pozwoli statystycznie przyznać dotacje dla ok. połowy złożonych wniosków.
W pierwszym naborze (do końca października 2016 roku) złożono 91 wniosków, w tym min.: 14 szt. (16%) spółdzielnie mleczarskie i 12 szt. (13%) prywatnych podmiotów mleczarskich, dla których istniał obowiązek utworzenia Konsorcjum.
Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem lista rankingowa powinna zostać ogłoszona do 6 lutego br.
W ostatnio ogłoszonym Harmonogramie naboru wniosków na rok 2017 nie przewidziano następnego naboru w Działaniu 3.2.  

Pomoc dla rolników
Pomoc przyznawana jest rolnikowi aktywnemu zawodowo, który uczestniczy w systemach jakości, wytwarza produkty, przeznaczone bezpośrednio lub po przetworzeniu do spożycia przez ludzi. Rolnicy dostarczający przegląd mleczarski 2/2017 FINANSE 31 produkty rolne, surowce do przetwarzanych produktów objętych unijnymi lub krajowymi systemami jakości np. „Jakość i Tradycja” mogą skorzystać z pomocy w ramach działania: 3.1 „Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości”.
Wsparcie, które otrzymują rolnicy (zgodnie z nowym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) wypłacane jest przez 5 kolejnych okresów pomocy. Wysokość pomocy dla rolnika, producenta rolnego, uzależniona jest od systemu jakości, w którym uczestniczy rolnik.
Maksymalne kwoty wypłat to np..
  • 3000 zł/rok – w przypadku systemu rolnictwa ekologicznego,
  • 1470 zł/rok – w przypadku systemu „Jakość Tradycja” Łączna wysokość przyznanej pomocy ze względu na prowadzenie produkcji w ramach więcej niż jednego systemu jakości może wynieść w każdym okresie nie więcej niż równowartość 2000 euro. 
Otrzymaną kwotę rolnicy mogą wydatkować na udokumentowane i realnie poniesione koszty:
a. kontroli po której wydawany jest stosowny certyfikat,
b. składki na rzecz grupy producentów (np. spół- dzielni)
c. zakupu specjalistycznych publikacji,
d. zakupu pułapek feromonowych, barwnych i lepowych w przypadku IP.
Istotną przesłanką uzyskania dotacji dla rolników dostarczających mleko np. do spółdzielni mleczarskiej produkującej m.in. wyroby oznaczone znakiem „Jakość i Tradycja” są proporcje ilości dostarczonego mleka do ilości wytworzonego produktu uczestniczącego w tym systemie jakości (obliczenia według tzw. ”wydatku”).
Niedawno (koniec 2016 roku) zakończył się nabór wniosków dla rolników, następny planowany jest na czerwiec 2017 i IV kwartał 2017 roku.
Sądzę, że podobnie jak i przetwórcy - nigdy w poprzednich programach nabory nie cieszyły się tak dużym powodzeniem – tak i rolnicy licznie będą przystępować do uczestnictwa w systemach jakości, a przetwórcy z tego surowca z zachowaniem odpowiednich regulaminowych procedur wytworzą dobrej jakości (często sposobem tradycyjnym) polską żywność, która dzięki działaniom promocyjnym będzie bardziej rozpoznawalna i lepiej spieniężana.
Może nareszcie branża mleczarska pójdzie w ślady branży mięsnej czy drobiarskiej i „dorobi” się własnego krajowego, mleczarskiego systemu jakości.